Chiến dịch xã hội

Sự tàn ác của lòng nhân ái

Tại sao tôi lại quan tâm tới cái chiến dịch Mẹ ơi đừng giết con của hai thanh niên trẻ muốn làm điều tốt – mà theo tôi là chỉ gây hại?
Sự tàn nhẫn của cái tên chiến dịch nhiều người đã bàn, trong đó có tôi. Một chiến dịch muốn hướng đến bảo vệ sự sống, nhưng lại chứa đầy định kiến, ác cảm, tấn công. Nhưng để tới cuối bài tôi sẽ quay lại điều này.

Tôi quan tâm tới vấn đề luật quanh chuyện phá thai vì kỳ học trước tôi phải tham gia vào một cuộc tranh luận về vấn đề phá thai. Nước Mỹ, dù tự do thoải mái cực độ về phát ngôn, thực ra cực kì bảo thủ trong vấn đề sức khỏe sinh sản. Chuyện luật cho phép hay cấm phá thai trở thành một vấn đề nổi cộm trong các cuộc tranh cử. Có điều nước này quá rộng, nên cấm hay không cấm vẫn chưa thuộc vào quyết định của chính phủ liên bang. Cuộc tranh luận của chúng tôi trong khóa học không phải để thay đổi luật gì cả, mà chỉ để học cách tìm dữ liệu đầy đủ khi đưa ra thông điệp về một vấn đề chính sách công và tìm cách xây dựng hệ thống thông điệp ít gây tổn hại cho người liên quan.

Vì lý do đó, tôi đọc qua khá nhiều bài báo và nghiên cứu về vấn đề hệ quả/hiệu quả của luật cấm phá thai. Bài báo dưới đây (thực ra là tóm tắt lại cuốn sách của Michelle Oberman Her Body, Our Laws: On the Front Lines of the Abortion War, From El Salvador to Oklahoma)
là một trong những minh chứng cho thấy cấm phá thai không mang lại hiệu quả xã hội pháp luật gì cả. Từ năm 1998, El Salvador cấm phá thai triệt để (trừ các trường hợp về sức khỏe, loạn luân hay nạn nhân của cưỡng hiếp), không chỉ bác sĩ mà ngay cả phụ nữ chọn phá thai cũng bị khép tội hình sự. Và kết quả là gì:
– Tỉ lệ nạo phá thai không giảm. Người muốn phá thai thay vì có cơ sở y tế an toàn để phá thai thì buộc phải tìm đến bác sĩ chợ đen hoặc tự phá, nguy cơ tử vong và di chứng tăng lên dồn dập.
– Bác sĩ thay vì toàn tâm cứu chữa thì bị ép buộc phải trở thành chỉ điểm để vạch mặt những người phá thai lậu.
– Phụ nữ bị bỏ tù vì tội liên quan đến nạo phá thai mà không được tính đến các yếu tố xã hội hay tự nhiên. Mà phần lớn họ là những người nghèo khó, sống trong áp lực kinh tế và tôn giáo.

Một nghiên cứu khác của Pop-Eleches (Đại học Columbia) về hệ quả lên trẻ em sau lệnh cấm nạo phá thai ở Romania cũng cho thấy trẻ em sinh ra sau lệnh cấm này bị phân tách rõ ràng. Những đứa trẻ con của phụ nữ tầng lớp lao động thu nhập thấp được sinh ra ngoài kế hoạch thường chết sớm, thất học và có nguy cơ trở thành tội phạm nhiều hơn.

Quay trở lại với chiến dịch Mẹ ơi đừng giết con. Mục đích blog entry này của tôi là để các bạn đang ủng hộ chiến dịch này có thêm thông tin phản biện. Trên Facebook của bạn Lê Hà, một trong hai founder của chiến dịch này, có lý giải tại sao các bạn muốn kêu gọi quốc hội thông qua Luật cấm phá thai với các luận điểm (in nghiêng) như sau.

1. Số lượng nạo phá thai tại Việt Nam cao thứ 3 thế giới, đây là một cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ cần phải được chấm dứt ngay lập tức.

Bình luận: Tỉ lệ nạo phá thai ở Việt Nam rất cao. Nhưng vấn đề cối lỗi của nó không nằm ở việc Việt Nam cho phép phá thai mà nằm ở chỗ giáo dục sức khỏe sinh sản của Việt Nam cực kì tồi tệ trong cả nhà trường, gia đình và truyền thông. Hơn nữa, chuyện phá một cái thai ở những tuần đầu tiên, về mặt sinh học là chưa khác gì một nhóm tế bào có phải vấn đề đạo đức hay không là quyết định cá nhân từng người.

2. Với số lượng bào thai bị tước quyền sinh ra như hiện nay sẽ làm đất nước thiếu hụt dân số trầm trọng trong tương lai.

Bình luận: Dân số Việt Nam không có gì phải xấu hổ so với thế giới về độ đông đúc cả. Nhưng dân trí và khả năng y tế của người Việt cả về lực và lượng thì cực kì trầm trọng. Trái đất đang đối mặt với vấn đề quá tải dân số, đừng lo cho nhân loại về mặt số lượng, hãy lo cho chất lượng trí tuệ và sức khỏe của họ thì hơn.

3. Sức khoẻ sinh sản của phụ nữ sẽ giảm sút thậm chí biến chứng vô sinh, tử vong nếu phá thai, chưa kể nỗi đau tinh thần sẽ theo họ suốt cuộc đời.

Bình luận: Mời bạn chịu khó đọc cuốn sách (hoặc chí ít, bài báo) mà tôi nêu ở trên. Cấm nạo phá thai không làm người ta bớt nạo phá thai đi, họ chỉ chuyển từ nơi an toàn sạch sẽ sang nơi chui lủi, nơi các nguy cơ về sức khỏe tăng lên nhiều lần.

4. Luật sẽ mang lại một quyền cho phụ nữ được yêu cầu nam giới dùng biện pháp tránh thai khi quan hệ để ngăn chặn việc mang thai ngoài ý muốn từ đó dẫn đến việc phá thai, nếu nam giới từ bỏ trách nhiệm với bào thai sẽ phải chịu án phạt và bồi thường.

Bình luận: Không có luật phụ nữ vẫn yêu cầu đàn ông sử dụng bao cao su. Hai bạn không hiểu rằng phụ nữ luôn có quyền đó hay sao? Luật không ngăn cản đàn ông cưỡng hiếp phụ nữ. Luật cấm phá thai thì liên quan gì đến đàn ông phải chịu án phạt và bồi thường? Đó là hai điều luật khác nhau. Các nước không cấm phá thai vẫn ép đàn ông phải cung cấp cho con kể cả khi không kết hôn. Tuy nhiên, luật ở Việt Nam còn chưa ép được đàn ông sau khi ly dị phải cung cấp cho con như tòa quy định, thì làm sao ép họ chịu án phạt và bồi thường khi họ đã cao chạy xa bay và không chấp nhận cái thai từ đời nào?

5. Truyền thống nhân ái và đạo đức của người Việt Nam ta từ xưa đã đề cao việc bảo vệ sinh mạng, do đó, việc nạo phá thai là hành động vô nhân đạo, không thể để nó tiếp diễn.

Bình luận: Có nước nào không có truyền thống nhân ái và đạo đức? Nhưng thế nào là đạo đức là vấn đề cá nhân. Hãy giữ tiêu chuẩn đạo đức của bạn cho riêng bạn. Tôi KHÔNG ủng hộ phá thai, nhưng tôi cũng không ủng hộ luật cấm phá thai. Con họ, trách nhiệm của họ, điều kiện của họ, cơ thể của họ. Tôi là ai mà đòi cấm người khác?

6. Trên thế giới đã có nhiều nước áp dụng lệnh cấm và các nước khác cũng đang xem xét luật này, đây là hành động bảo vệ lợi ích người dân và lợi ích quốc gia vô cùng thực tế và cần thiết.

Bình luận: Nếu muốn biết chi tiết các nước đã áp dụng dẫn đến hệ quả thế nào, mời đọc bài báo và nghiên cứu tôi đã nói ở trên. Và để giúp hai bạn trẻ nhìn rõ hơn bức tranh của luật cấm phá thai, thì không chỉ có 8 nước như hai bạn lầm tưởng, mà có tới 26 nước hoàn toàn cấm phá thai bất kể vì lý do gì.

Bao gồm: Andorra; Malta; San Marino; Angola; Congo-Brazzaville; Congo-Kinshasa; Egypt; Gabon; Guinea-Bissau; Madagascar; Mauritania; São Tomé & Príncipe; Senegal; Iraq; Laos; Marshall Islands; Micronesia; Palau; Philippines; Tonga; Dominican Republic; El Salvador; Haiti; Honduras; Nicaragua; và Suriname.

Các nước này phát triển đến đâu và bình ổn thế nào thì tự các bạn nhận định.

Và để giúp chính các founder của chiến dịch này hiểu hơn về vấn đề này trên thế giới, thì trang này sẽ cho bạn thấy rõ quy định của từng nước: http://worldabortionlaws.com/map/. Nhìn vào bản đồ này thôi, các bạn sẽ thấy luật cấm phá thai ở các mức độ nghiêm khắc khác nhau tập trung ở châu Mỹ Latin (những nước cực kì bảo thủ vì theo đạo thiên chúa), hoặc các nước Trung Đông, châu Phi (theo đạo Hồi).

Tôi đưa ra tất cả những thông tin này, dù có thể chưa bao quát, nhưng chí ít nó cũng dựa trên những nghiên cứu thực sự và những thông tin được cập nhật từ các nguồn có uy tín.

Tuy nhiên, blog này không nhằm mục đích nói các bạn phản đối nạo phá thai là sai. Ai cũng có quyền kêu gọi ban hành một điều luật mà theo họ là tốt hơn cho xã hội. Nếu bạn tin cấm nạo phá thai là tốt, cứ việc kêu gọi. Nhưng nên nhớ rằng luật sinh ra không phải vì một số người thích nó như thế, mà phải dựa trên nhu cầu của người dân và bài học thực tế (ở nước ta thì có thể có thêm lý do phục vụ lợi ích của Đảng, nhưng đó là chuyện khác).

Nhưng chiến dịch ngớ ngẩn này thì tôi cực kì phản đối. Vì nó là một hành vi tàn nhẫn nhắm vào phụ nữ. Cái tên của một chiến dịch là thông điệp ngắn gọn nhất thể hiện cho nội dung, tham vọng và cả những con người phát động. Hai bạn trẻ phát động chiến dịch này không những hoàn toàn thiếu sự nhạy cảm khi dùng chữ giết khi nói về nạo phá thai, mà còn ném gánh nặng “tội ác” ấy lên vai người phụ nữ… để bảo vệ phụ nữ.

Sau khi đặt một cái tên rất tàn nhẫn, phân biệt đối xử hay có thể nói là ngu xuẩn như vậy, họ bèn lên kenh14 để giải thích rằng “khi luật được ban hành, anh tin mọi người sẽ phải chấp hành bằng cách tìm mọi biện pháp tránh thai ngoài ý muốn, không có thai ngoài ý muốn thì sẽ không có chuyện bỏ cốt nhục của họ ngoài ý muốn”. Sự ngây thơ, thiếu thông tin và ngộ nhận của họ khiến tôi khá ngạc nhiên.

Tóm lại, tôi chỉ thấy ở hai người phát động chiến dịch này hai cái đầu nhiệt huyết đấu tranh cho một lý tưởng đạo đức và mong muốn cả nước này phải đi theo cái lý tưởng ấy. Nhưng họ hoàn toàn thiếu thông tin, lý lẽ, sự cảm thông, sự nhạy cảm và mang định kiến giới, không chịu tìm hiểu vấn đề trước khi phát động chiến dịch. Khủng hoảng có thể sinh ra từ những người muốn làm điều tốt mà không hiểu biết, lịch sử đã có nhiều minh chứng.

Trong nhóm ủng hộ chiến dịch này, có những người tôi yêu quý. Họ là những người đã bỏ công sức hỗ trợ trẻ em nghèo và không cha mẹ, vài chục vài trăm em, và họ tin rằng mẹ mà khó khăn cứ đẻ ra, em bé sẽ có người cứu giúp. Họ làm tôi nhớ mỗi khi ngồi xe bus tới trường, tôi lại thấy tấm biển quảng cáo gắn trên xe, giới thiệu một cơ sở, nơi nhận các em bé không được cha mẹ mong đợi. Cha mẹ chỉ cần bế em bé tới, hoàn toàn ẩn danh, tuyệt đối an toàn. Những cơ sở như vậy được vận hành bởi các tổ chức vận động cấm phá thai. Nhưng than ôi, chuyện gì sẽ xảy ra với các em bé đó thì ai mà biết? Bạn tưởng bạn có thể thay thế vị trí của cha mẹ với một đứa trẻ bằng cách dồn chúng vào một chỗ sao?

Điều đó không có nghĩa tôi nghi ngờ những người đang hỗ trợ các em bé không cha mẹ trong nhóm bạn bè mình. Bạn đang làm điều tốt, nhưng bạn không giải quyết gốc rễ vấn đề.

Cái tôi muốn nói rằng công sức để cấm phá thai và chỉ trích phụ nữ hãy dành cho việc giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên (nhóm phá thai đông và gặp nguy cơ sức khỏe cao nhất), và hãy dành để hỗ trợ những phụ nữ cần được cung cấp thuốc tránh thai và những em bé đã có mặt, đảm bảo chúng không bị rơi vào cái vòng luẩn quẩn. Và quan trọng hơn hết, dành để giáo dục sức khỏe sinh sản và trách nhiệm cho những cậu con trai ở tầm tuổi các bạn hoặc trẻ hơn, những người đang phủi tay đổ tội giết con lên đầu phụ nữ, cái đó chính là sự tàn ác của lòng nhân ái.

—– Update thêm một chuyện không liên quan tới quan điểm

Khi tôi vào page của Mẹ ơi đừng giết con, tôi khá ngạc nhiên vì thấy họ có tới 57,700 người “like”. Tôi đã làm social media nhiều năm, gắn với khá nhiều social causes, tôi chưa bao giờ thấy một page với nội dung ấy lại có số lượng người like đông như vậy.

Và tôi tìm ra lịch sử của page này tại link sau: https://www.facebook.com/pg/meoidunggietcon/ads/?ref=page_internal

Hóa ra page này được mở ra, lấy tên Nghệ sĩ Trấn Thành vào ngày 23/7/2017, tới ngày 23/11/2018, họ đổi thành Nghệ sĩ Trấn Thành A. Sau đó, vào ngày 26/11/2018, đã đổi tên page này thành Mẹ ơi đừng giết con. Số lượng người like đó, chắc chắn phần lớn là những người “like” cái page Trấn Thành fake, giờ đã vô tình thành người ủng hộ chiến dịch.

Dù giới làm social media marketing thường xuyên làm việc đổi tên page, gộp chung page – nhưng họ thường làm điều đó với các page chung một mục đích. Nhưng mượn danh Trấn Thành để dụ followers cho một chiến dịch không liên quan đến anh ta là một hành vi lừa gạt. Các bạn trẻ còn kêu gọi góp tiền cho chiến dịch mà không giải thích tiền để làm gì.

Cả hai hành vi ấy cho thấy hai bạn này thiếu trung thực, minh bạch và cả ethical trong chiến dịch của mình. Những người như thế có đáng để tin là họ đang đấu tranh cho đạo đức hay không thì mời các bạn tự quyết định.

Advertisements

One thought on “Sự tàn ác của lòng nhân ái

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s